داده زياد برده شده و از آن جمله رويداد مشهور جنگ نهروان است كه در خلافت امام على بن ابى طالب اتفاق افتاد و در آن خوارج در سال 38 هجرى شكستى سخت يافتند . در جنوب جسر نهروان در 38 كيلومترى آن ، جسر ديگرى بوده در شهر بزرگ شاپور يا عبرتا . اين شهر در زمان ايرانيان شهر مهمى بود و در مسير شاهراه عمومى بين مدائن و داخله ايران قرار داشت . و از پلهاى مهمى هم كه بر قاطول كسروى ساخته شده بود يكى پل تاريخى مشهورى است كه امروز به نام « قنطرة الرّصاصى » معروف است . اين پل در فاصله 7 كيلومتر و نيمى دهانه آن قاطول ساخته شده بود . و از آن‌رو كه با سنگ و سرب ساخته شده بود در عربى آن را « قنطرة الرصاصى » ( شايد در فارسى پل رويين ) مىناميده‌اند و مجرايى را هم كه از زير اين پل مىگذشته مجرى الرصاصى گفته‌اند ( رىّ سامرّا 1 / 155 ) . * * * تأسيسات دفاعى در شرق دجله پيش از اين دربارهء طرح نهروان گذشت كه اين طرح عظيم گذشته از جنبه عمرانى و كشاورزى آن براى ايرانيان كه با روميان و ديگر مهاجمان همواره يا در جنگ و ستيز و يا در حال حذر و پرهيز بوده‌اند ، داراى مزاياى نظامى و سوق الجيشى فراوان هم بوده از آن‌رو كه از جانب شرق حايلى براى پايتخت ايران به شمار مىرفته است . در اين‌جا بايد اضافه شود كه علاوه بر طرح نهروان و تأسيسات فنى و دفاعى آن طرحهاى ديگرى هم در همين منطقه براى همين منظور در همين دوره ساسانى و به ويژه در دورهء شاپور دوم و انوشروان به اجرا درآمده بود كه براى دفاع از آنها هم تأسيساتى مشابه به وجود آورده بودند كه خود از پايگاههاى مهم نظامى دولت ساسانى به شمار مىرفته‌اند . اهميت نظامى آن پايگاهها از اين‌جا برمىخاست كه آن طرحهاى آب‌رسانى و تأسيسات فنى آنها همواره از مهم‌ترين هدفهايى بوده‌اند كه مهاجمان با